Je hebt een groene steen gezien en je zoekt zijn naam. Of een blauwe steen, of een roze. Online lijsten zetten tientallen mineralen op alfabetische volgorde. Geen enkele zegt welke een ring overleven die je elke dag draagt. Dat is nu juist de vraag die telt. Deze gids sorteert de stenen op kleur, en daarna op hardheid op de schaal van Mohs. En hij voegt een kolom toe die niemand schrijft: wat die kleur oplevert als labgroeidiamant.

Edelsteen of siersteen: de echte Franse regel

Laten we beginnen bij de vraag die overal terugkomt. Wat zijn de vier edelstenen? De diamant, de robijn, de saffier en de smaragd. Dat is de traditionele lijst, en ze is kort.

Alle andere gemmen zijn sierstenen. Amethist, aquamarijn, topaas, granaat, toermalijn, peridoot, opaal. Het woord doet niets af. Het beschrijft een handelscategorie, geen kwaliteit.

Een nuttige precisering. In Frankrijk regelt de handel in edelstenen de benamingen. De term "halfedelsteen" heeft geen wettelijke waarde en wordt door serieuze vakmensen niet meer gebruikt. Lees je hem op een productpagina, dan zegt dat iets over de verkoper.

Nog een punt dat de lijsten vergeten. Dit onderscheid is historisch en commercieel. Over de stevigheid zegt het niets. Een toermalijn, een siersteen, houdt het dagelijks beter vol dan een smaragd, een edelsteen.

De schaal van Mohs, het criterium dat in alle lijsten ontbreekt

De schaal van Mohs rangschikt mineralen naar hun weerstand tegen krassen. Ze loopt van 1, talk, tot 10, diamant. Elke trede krast de vorige.

Het cijfer dat echt telt in het leven van een sieraad is 7. Waarom 7? Omdat stof kwarts bevat, waarvan de hardheid precies 7 is. Een steen onder de 7 krast al bij contact met gewoon stof. Niet door een klap. Door stof. In een paar jaar wordt het oppervlak dof.

Dit zijn de richtpunten om te onthouden. Diamant: 10. Saffier en robijn, twee variëteiten van korund: 9. Spinel en topaas: 8. Smaragd en aquamarijn, twee berillen: 7,5 tot 8. Kwarts, waaronder amethist en citrien: 7. Granaat: 6,5 tot 7,5. Peridoot: 6,5 tot 7. Tanzaniet: 6 tot 7. Opaal: 5,5 tot 6,5. Turkoois en lapis lazuli: 5 tot 6. Fluoriet: 4. Malachiet: 3,5 tot 4.

Een belangrijke nuance, die vaak wordt vergeten. Hardheid zegt niet alles. Smaragd toont een goede hardheid maar is kwetsbaar, want geladen met insluitsels en inwendige scheurtjes. Een klap breekt hem waar een saffier het wegsteekt. Tanzaniet en kunziet hebben scherpe splijtvlakken, wat ze breekbaar maakt.

Vertaald naar de taal van elke dag. Voor een ring die je permanent draagt, mik je op minstens 8. Voor oorbellen of een hanger, die weinig klappen krijgen, volstaat 7. Onder de 6 bewaar je de steen voor gelegenheidsstukken.

Hoe heet de blauwe steen

Dit is de meest gestelde vraag over het onderwerp. Er is niet één blauwe steen, er zijn er een dozijn. Hier de belangrijkste, geordend naar geschiktheid voor dagelijks dragen.

De saffier is de referentie. Hardheid 9, uitstekende weerstand, kleur van lichtblauw tot nachtblauw. Het is de blauwe steen van de klassieke juwelierskunst.

De blauwe spinel haalt 8. Lang verward met saffier in de koninklijke collecties, blijft hij bij het grote publiek weinig bekend.

De aquamarijn zit tussen 7,5 en 8. Zijn blauw is licht, bijna maritiem, zeer helder. Hij houdt het dagelijks goed vol.

De blauwe topaas haalt 8. Let op: het blauw van topaas wordt bijna altijd door behandeling verkregen. Van nature blauwe topaas is zeldzaam. Dat is geen gebrek, maar het moet vermeld worden.

De tanzaniet, tussen 6 en 7, biedt een uniek violet blauw. Hij is kwetsbaar en splijt makkelijk. Hou hem voor oorbellen en hangers.

Lapis lazuli en turkoois, tussen 5 en 6, zijn ondoorzichtige stenen. Ze krassen snel en verdragen huishoudproducten slecht.

En als labgroeidiamant? Een blauwe diamant bestaat en haalt hardheid 10. Het is de enige blauwe steen die niet krast. Waar saffier vastloopt op 9, is de blauwe diamant dagelijks onaantastbaar. We hebben beide in detail vergeleken in blauwe diamant of saffier.

Hoe heet de groene steen

Groen is de kleur waar de namen het meest door elkaar lopen. Hier de sortering.

De smaragd is de groene steen bij uitstek. Zijn hardheid is goed, tussen 7,5 en 8, maar zijn weerstand tegen klappen is zwak. Bijna alle smaragden in de handel zijn geolied om hun scheurtjes te maskeren. Die olie verdampt met de tijd en het onderhoud moet zacht zijn.

De tsavoriet is een groene granaat, tussen 7 en 7,5. Zijn groen is levendig en zijn transparantie uitstekend. Hij is steviger dan een smaragd en veel minder bekend.

De groene toermalijn, tussen 7 en 7,5, biedt een heel breed palet, van olijfgroen tot blauwgroen.

De peridoot, tussen 6,5 en 7, geeft een kenmerkend geelgroen. Op een ring krast hij na verloop van tijd.

De jade dekt in werkelijkheid twee verschillende mineralen, jadeïet en nefriet. De taaiheid van jade is opmerkelijk, de hardheid blijft gematigd.

De malachiet en de groene fluoriet zijn heel zacht, tussen 3,5 en 4. Prachtig als object, ongeschikt voor een ring.

En als labgroeidiamant? De groene diamant bestaat, in hardheid 10. Het is het directe alternatief voor smaragd voor wie groen wil zonder de kwetsbaarheid. Onze vergelijking groene diamant of smaragd beschrijft de verschillen.

De naam van de roze gekleurde stenen

Roze dekt zeer ongelijke materialen. Het verschil in stevigheid is hier heftiger dan bij welke kleur ook.

De roze saffier is een korund, hardheid 9. Het is de sterkste roze steen na de diamant.

De roze spinel, hardheid 8, biedt levendige roze tinten en een mooie transparantie.

De morganiet is een roze beril, tussen 7,5 en 8. Zijn roze is zacht, vaak perzikkleurig. Hij houdt het goed vol.

De roze toermalijn, waaronder de variëteit rubelliet, zit tussen 7 en 7,5.

De kunziet, tussen 6,5 en 7, heeft twee gebreken: hij splijt makkelijk en zijn kleur kan verbleken bij langdurig licht.

De rozenkwarts blijft steken op 7 maar blijft doorschijnend en melkachtig. Het rodochrosiet valt zelfs tussen 3,5 en 4.

En als labgroeidiamant? De roze diamant bestaat in hardheid 10. Laten we één punt van woordgebruik verduidelijken, want de verwarring komt vaak voor: een roze steen wordt gezet op gerecycled 18 karaats geelgoud, gerecycled 18 karaats witgoud, 925 zilver of verguld zilver. De keuze van het metaal verandert de werking van het roze sterk. Ons artikel over de roze diamanten toont die verschillen.

Gele steen: naam en oplossingen

Geel is de kleur die het slechtst bediend wordt door de bestaande lijsten.

De gele saffier, hardheid 9, is de beste minerale optie. In Frankrijk is hij weinig verspreid, ten onrechte.

Het citrien, hardheid 7, is een gele kwarts. Het is betaalbaar en wordt vaak verkregen door amethist te verhitten.

De imperiaaltopaas, hardheid 8, trekt naar goud en oranje. Het is de meest gezochte van de topazen.

De heliodoor is de gele beril, tussen 7,5 en 8. De sfeen, sterk dispersief, komt niet boven 5,5 uit.

En als labgroeidiamant? De gele diamant dekt het hele bereik, van zacht geel tot diep geel, in hardheid 10. Het is de enige gele steen die niet slijt.

De doorzichtige en kleurloze stenen

Veel zoekopdrachten gaan over de doorzichtige steen zonder kleur. Ook hier bestaan meerdere namen naast elkaar.

De diamant, hardheid 10, is de enige kleurloze steen die transparantie, vuur en weerstand verenigt. De witte saffier, hardheid 9, is kleurloos maar mist dispersie, en dus vuur. De witte topaas, hardheid 8, is een gangbare en goedkope imitatie. Het bergkristal, dat kwarts is, blijft steken op 7 en mist schittering.

Let op dat je deze natuurlijke stenen niet verwart met de imitaties die gemaakt zijn om op diamant te lijken. Kubisch zirkonia en moissaniet zijn geen gekleurde stenen, het zijn vervangers. Dat onderwerp behandelen we apart in ons artikel over hoe je een diamant herkent.

De valse handelsnamen die je moet herkennen

De Franse nomenclatuur zit vol misleidende benamingen. Ze dienen om een bescheiden steen voor een prestigieuze te laten doorgaan. Hier een paar, met de echte naam erachter.

De "rooktopaas" is geen topaas. Het is rookkwarts, hardheid 7. De "Boheemse topaas" is een citrien. De "oosterse topaas" is een gele saffier.

De "groene amethist" bestaat niet. Het gaat om prasioliet, een groene kwarts verkregen door amethist te verhitten. De "Braziliaanse robijn" is nooit een robijn: meestal is het een roze toermalijn of een rozige topaas.

De "Herkimer diamant" is kwarts, hardheid 7. De "watersaffier" is een ioliet. De "Koreaanse jade" is een serpentijn.

De regel is eenvoudig. Zodra de naam van een prestigieuze gem wordt geplakt aan een plaatsnaam of aan een onverwacht kleuradjectief, wees dan wantrouwig. De echte naam van een steen past in één woord.

Wat je moet onthouden

De naam van een steen zegt niet of je hem zult kunnen dragen. Het Mohscijfer zegt dat wel. Onthoud 7 als ondergrens, 8 als comfortabel minimum voor een ring voor elke dag.

Elke kleur heeft haar referentiesteen. Blauw, de saffier. Groen, de smaragd. Roze, de roze saffier. Geel, de gele saffier. Elk heeft ook haar zwakke punt, kwetsbaarheid, behandeling of zeldzaamheid.

En voor elk van die kleuren bestaat er nu een optie in hardheid 10. Onze labgroeidiamanten dekken blauw, groen, roze en geel. Je kunt de collectie De blauwe diamanten doorbladeren om te zien hoe dat gezet oogt.

Meer lezen. Om een echte steen niet met een imitatie te verwarren, lees hoe een namaakdiamant heet. Over geel, dat vaak verkeerd wordt begrepen, zie de gele diamant. En om van de steen naar de ring te gaan, ons artikel over de zetting van een gekleurde steen laat zien wat het zetwerk verandert.

FAQ

Hoe heet de groene steen?

Er zijn er meerdere. De smaragd is de bekendste. Daarna komen de tsavoriet, een groene granaat, de groene toermalijn, de peridoot en de jade. Voor dagelijks dragen houden tsavoriet en toermalijn het beter vol dan smaragd, die kwetsbaar is ondanks zijn hardheid.

Hoe heet de donkerblauwe steen?

De blauwe saffier dekt de donkerste tonen, tot nachtblauw toe. Lapis lazuli geeft een diep blauw maar is ondoorzichtig en zacht. De tanzaniet biedt een donker violet blauw, met een reële kwetsbaarheid.

Wat is het verschil tussen een edelsteen en een siersteen?

Slechts vier gemmen heten edelsteen: de diamant, de robijn, de saffier en de smaragd. Alle andere zijn sierstenen. Het is een commerciële en historische indeling, zonder verband met de stevigheid en niet noodzakelijk met de prijs.

Welke gekleurde steen voor een ring die je elke dag draagt?

Mik op een hardheid van minstens 8 op de schaal van Mohs. De saffier in al zijn kleuren, de spinel en de topaas voldoen. Een gekleurde labgroeidiamant, in hardheid 10, is de veiligste oplossing.

Waarom raakt een steen onder de 7 op de schaal van Mohs beschadigd?

Omdat het stof in de lucht kwarts bevat, waarvan de hardheid 7 is. Elke zachtere steen krast al door afgeveegd of gewreven te worden. De slijtage komt van het dagelijks leven, niet van ongelukken.

Bestaan er gekleurde diamanten anders dan wit?

Ja. Blauw, groen, roze en geel bestaan in labgroeidiamant. De kleur komt van elementen die tijdens de groei van het kristal worden ingebracht, zoals boor voor blauw of stikstof voor geel. De hardheid blijft 10.

Is een "groene amethist" een echte amethist?

Nee. De amethist is per definitie violet. Wat de handel groene amethist noemt, is prasioliet, een groene kwarts verkregen door amethist te verhitten. De exacte naam is prasioliet.

Fiona