Een piepklein cijfer aan de binnenkant van een ring. Een klein gegraveerd kopje naast een sluiting. Die merktekens zijn niet decoratief. Ze vertellen van welk metaal je sieraad is gemaakt, en wie ervoor instaat. De meeste gidsen leggen het keurmerk van 925 zilver los uit. Bijna geen enkele zet het naast het keurmerk van 18 karaats goud en naast het geval dat iedereen in de war brengt: vermeil, een goudkleurig sieraad dat toch een zilverkeurmerk draagt.

Een sieraad draagt twee keurmerken, niet één

Dat is het eerste wat je moet begrijpen, en precies dat ontbreekt overal.

Het meesterteken (poinçon de maître) komt uit het atelier. Het heet ook wel verantwoordelijkheidsteken. Bij een Franse fabrikant heeft het de vorm van een ruit, met initialen en een symbool dat eigen is aan het huis. Het beantwoordt één vraag: wie heeft dit sieraad gemaakt en wie staat ervoor in?

Het garantiekeurmerk (poinçon de garantie) komt van de Staat. Het certificeert het gehalte van het metaal, dus de zuiverheid. Dat is het keurmerk dat de vorm van een Minervakop aanneemt voor zilver, of van een adelaarskop voor 18 karaats goud. Het beantwoordt een andere vraag: waarvan is dit sieraad gemaakt?

Het verschil tussen het meesterteken en het garantiekeurmerk is dus duidelijk. Het ene is een handtekening. Het andere een bewijs van zuiverheid.

Wat 925 op een sieraad betekent: Minerva, everzwijn, krab

Het getal 925 is een gehalte, uitgedrukt in duizendsten. Het metaal bevat 925 delen zuiver zilver op 1.000. De overige 75 zijn meestal koper.

Waarom geen zuiver zilver? Omdat het te zacht is. Een ring van fijn zilver zou bij de eerste druk vervormen. Koper geeft de stevigheid die het mogelijk maakt een steen te zetten en het stuk elke dag te dragen.

Pas op voor een veelvoorkomende valkuil. De 925 die aan de achterkant van een sieraad is gegraveerd, is naar Frans recht niet het garantiekeurmerk. Het is een gehaltevermelding. Veel geïmporteerde sieraden dragen alleen dat.

Het echte Franse garantiekeurmerk voor zilver is een gehelmde Minervakop (tête de Minerve). Er hoort een cijfer bij en dat verandert alles. Minerva met het cijfer 1 staat voor het eerste gehalte. Historisch was dat eerste Franse gehalte zilver van 950 duizendsten; sinds de Europese harmonisatie is 925 zilver de marktstandaard geworden en valt het onder hetzelfde keurmerk. Minerva met het cijfer 2 staat voor het tweede gehalte, zilver van 800 duizendsten, vooral te vinden op oud tafelzilver.

Twee andere merktekens roepen vaak vragen op. De everzwijnkop (tête de sanglier) en de krab (crabe). Ze gelden voor kleine werken, dus kleine stukken, oftewel sieraden eerder dan serveerschalen. De everzwijnkop werd in Parijs aangebracht, de krab in de provincie, voordat die laatste begin jaren zestig algemeen de rol overnam. Gespecialiseerde naslagwerken verschillen op sommige details van gehalte. Onthoud het belangrijkste: everzwijn of krab wijzen op een klein zilveren werk, en op een stuk dat al enkele decennia oud is.

Het adelaarskopkeurmerk en goud van 750 duizendsten

Voor goud geldt dezelfde redenering, alleen de symbolen veranderen.

18 karaats goud komt overeen met een gehalte van 750 duizendsten. Van de 1.000 delen zijn er 750 zuiver goud. De overige 250 vormen de legering, en die legering geeft de kleur. Een geelgoud en een witgoud kunnen hetzelfde gehalte hebben zonder dezelfde samenstelling te hebben.

Het Franse garantiekeurmerk voor goud van 750 duizendsten is een adelaarskop (tête d'aigle) in een zeshoek. Als je er maar één zou onthouden, is het deze.

Lagere gehalten hebben hun eigen symbolen. Goud van 585 duizendsten, oftewel 14 karaat, draagt een sint-jakobsschelp. Goud van 375 duizendsten, oftewel 9 karaat, draagt een klaverblad. Platina draagt een hondenkop.

Nog een laatste keurmerk duikt vaak op bij wederverkopers: de uil. Het wijst niet op een door de Staat gegarandeerd gehalte. Het wordt aangebracht op oude gouden werken die opnieuw in omloop komen. Het zien is niet verontrustend, het betekent dat het stuk een leven had voor jou. Om te begrijpen wat 18 karaat echt verandert, lees je onze koopgids over goud.

Vermeil: een goudkleurig sieraad met een zilverkeurmerk

Dit is de situatie die iedereen in de war brengt. Je krijgt een goudkleurig sieraad, je kijkt aan de binnenkant, je leest 925. Je vraagt je af of ze je zilver voor goud hebben verkocht.

Nee. Je hebt hoogstwaarschijnlijk vermeil, en het keurmerk is volkomen logisch.

Vermeil is geen metaal, het is een opbouw. Een basis van 925 zilver bedekt met een goudlaag. In Frankrijk is de benaming geregeld: de laag moet van goud met een hoog gehalte zijn, 750 duizendsten, met een minimumdikte van ongeveer vijf micron. Dat onderscheidt het van gewoon verguldsel, dat veel dunner is.

Het keurmerk volgt het draagmetaal, niet het oppervlak. Omdat de structuur van 925 zilver is, wordt het zilverkeurmerk aangebracht. Op voldoende zware stukken kan die markering worden aangevuld met een letter V in een ruit, die precies op vermeil wijst.

Concreet zijn er drie gevolgen. Een sieraad in vermeil heeft de uitstraling van goud zonder de prijs ervan. Het is geen massief goud: de laag is echt en dik, maar kan met de jaren dunner worden, vooral op een ring. En het is herstelbaar, wat verguldsel niet biedt: het verguldsel wordt in het atelier opnieuw aangebracht, de basis van 925 zilver blijft intact.

Waar het keurmerk op een zilveren ring zit

Keurmerken zijn piepklein. Je moet weten waar je moet kijken.

Bij een ring zoek je aan de binnenkant van de band, vaak tegenover de kop, soms naast de maatvermelding. Bij een ketting of een armband kijk je naar de sluiting, het eindringetje of een klein aan de ketting gesoldeerd plaatje. Bij oorbellen kijk je naar het staafje of het sluitertje, het enige beschikbare vlakke oppervlak.

Twee tips. Gebruik een loep van tien keer of de macrostand van je telefoon, bij strijklicht: de schaduw laat de holte van het keurmerk zien. En wrijf de plek nooit met een schuurmiddel om beter te zien, je zou uitwissen wat je juist zoekt.

925 zilver zonder keurmerk, is dat nep

Niet per se. En het is een bron van onnodige zorgen voor veel kopers.

De Franse regelgeving voorziet in vrijstellingsdrempels op basis van gewicht. Daaronder is het garantiekeurmerk van de Staat niet verplicht. De drempels die de douane bekendmaakt: minder dan 3 gram voor werken in goud en platina, minder dan 30 gram voor werken in zilver.

Kijk eens wat dat allemaal omvat. Een paar oorknopjes weegt een paar gram. Een dunne ring in gerecycled 18 karaats goud kan minder dan 3 gram wegen. Een groot deel van de sieraden die in Frankrijk worden verkocht, valt dus terecht binnen de vrijstelling.

Twee preciseringen. De vrijstelling geldt voor het garantiekeurmerk, niet voor het meesterteken, dat wel verwacht blijft. En ze stelt nergens anders van vrij: het aangekondigde gehalte moet het echte gehalte zijn, en de waarborgdienst kan het stuk controleren.

Ten slotte volgt een in het buitenland gekocht sieraad andere regels. Een keurmerk voor 925 zilver op een buitenlands sieraad kan de vorm aannemen van een simpele 925, van een nationaal teken, of van het gemeenschappelijke controlekeurmerk uit het Verdrag van Wenen. Dat is op zich niet verdacht.

Wat het keurmerk helemaal niet zegt

Dit is het deel dat niemand schrijft, en het is het nuttigste.

Een garantiekeurmerk certificeert maar één ding: het gehalte van het metaal. Dit is alles wat het niet certificeert.

Het zegt niets over de herkomst van het metaal. Een adelaarskop leert je niet of het goud uit een vorig jaar geopende mijn komt of uit een voorraad omgesmolten sieraden. Gedolven 18 karaats goud en gerecycled 18 karaats goud dragen precies hetzelfde keurmerk. Dat is een structurele grens: het systeem is bedacht om te beschermen tegen fraude met de zuiverheid, in een tijd waarin de vraag naar herkomst niet speelde.

Het zegt niets over de precieze samenstelling van de legering. Je weet dat er 250 duizendsten andere metalen in 18 karaats goud zitten. Je weet niet welke. Die informatie telt voor een gevoelige huid, en ze staat op geen enkel keurmerk.

Het zegt niets over de stenen. Geen enkel keurmerk vertelt iets over de aard of de kwaliteit van een diamant. Dat hoort bij het certificaat, een apart document. Onze stenen gaan vergezeld van IGI certificaten.

Het zegt niets over de kwaliteit van het werk. Een middelmatige zetting op goud van 750 duizendsten draagt dezelfde adelaarskop als een onberispelijke.

Bij Lauredi documenteren we daarom wat het keurmerk laat liggen. Gerecycled 18 karaats goud, 925 zilver of vermeil. Gecertificeerde labgroeidiamanten. Franse fabricage. Niets daarvan is te lezen in een gravure van twee millimeter, en daarom schrijven we het zwart op wit. We werken die aanpak uit in ons artikel over Franse kwaliteit en in dat over de recyclage van oude juwelen.

Magneettest op 925 zilver: betrouwbaar of niet

De gidsen op het web schrijven allemaal hetzelfde lijstje over. Laten we eerlijk zijn over wat het waard is.

De magneet schrapt de slechtste kandidaten zonder iemand goed te keuren: zilver is niet magnetisch, maar messing ook niet. De witte doek die zwart wordt, is een aanwijzing voor oxidatie, geen bewijs. Het ijsblokje dat snel smelt, bewijst een goede warmtegeleiding, en dat doet koper ook. Zuur is echt onderscheidend, maar doe dat niet zelf op een gezet sieraad: je riskeert het metaal te tekenen en de zetting aan te tasten.

Om te weten of je sieraad van echt zilver is, blijft de combinatie die werkt het keurmerk, een gewicht dat klopt en het oordeel van een juwelier. Dezelfde redenering geldt voor stenen, zoals we uitleggen in ons artikel over een diamant herkennen.

Wat je moet onthouden

Drie ijkpunten volstaan in het dagelijks leven. Een Minervakop, of een 925, wijst op 925 zilver. Een adelaarskop wijst op goud van 750 duizendsten, oftewel 18 karaat. Een goudkleurig sieraad met een zilverkeurmerk is bijna altijd vermeil, en dat is normaal.

Voeg daar de ruit van het meesterteken aan toe, die je vertelt wie voor het sieraad instaat. Dan lees je het belangrijkste.

En houd de grens in gedachten. Het keurmerk garandeert een zuiverheid. Het garandeert niet de herkomst van het metaal, niet de samenstelling van de legering en niet de kwaliteit van de steen. Die informatie moet je krijgen van het huis dat het sieraad verkoopt. Als niemand kan antwoorden, is dat al een antwoord. Voor het onderhoud door de jaren heen zet onze onderhoudsgids de nuttige handelingen op een rij.

Verder lezen. Specifiek over goud staat het detail van het gehalte en de adelaarskop in wat 750 op een sieraad betekent. Het geval vermeil, goudkleurig maar gekeurd als zilver, wordt uitgewerkt in vermeil of verguld. En voor wat de keurmerken niet zeggen over de herkomst van het metaal, lees je ethische sieraden, wat het woord garandeert.

Veelgestelde vragen

Wat is een keurmerk op zilveren sieraden?

Het is een verdiept ingeslagen merkteken van één tot drie millimeter. Het staaft ofwel het gehalte van het metaal, ofwel de identiteit van de fabrikant. Op Frans zilver neemt het garantiekeurmerk van de Staat de vorm aan van een Minervakop.

Wat is tegenwoordig het keurmerk van 925 zilver?

De Minervakop met het cijfer 1, dat overeenkomt met het eerste gehalte. Veel sieraden dragen ook, of alleen, de vermelding 925 in cijfers. Die vermelding geeft het gehalte aan maar is niet het Franse garantiekeurmerk.

925 zilver zonder keurmerk, is dat nep?

Nee, niet noodzakelijk. Zilveren werken van minder dan 30 gram zijn in Frankrijk vrijgesteld van het garantiekeurmerk. Een meesterteken blijft wel verwacht. Vraag bij twijfel de factuur en de gehaltevermelding aan de verkoper.

Waarom draagt een goudkleurig sieraad een keurmerk van 925 zilver?

Omdat het zeer waarschijnlijk om vermeil gaat. Vermeil is 925 zilver bedekt met een laag goud van hoog gehalte, van ten minste ongeveer vijf micron. Het keurmerk volgt het draagmetaal, dus het zilver, niet de oppervlaktelaag.

Wat is het verschil tussen het meesterteken en het garantiekeurmerk?

Het meesterteken heeft de vorm van een ruit en benoemt de fabrikant die voor het stuk verantwoordelijk is. Het garantiekeurmerk wordt in naam van de Staat aangebracht en certificeert het gehalte van het metaal. Het ene is een handtekening, het andere een bewijs van zuiverheid.

Bewijst het keurmerk dat het goud gerecycled is?

Nee. Gerecycled 18 karaats goud en gedolven 18 karaats goud dragen hetzelfde adelaarskopkeurmerk. Het keurmerk certificeert de zuiverheid, nooit de herkomst van het metaal. Die informatie moet je apart worden gegeven.

Waar zit het keurmerk op een zilveren ring?

Aan de binnenkant van de band, meestal aan de kant tegenover de steen. Kijk bij strijklicht met een loep van tien keer. Op heel dunne ringen kan het vlak naast de maatvermelding zitten.

Fiona