Het korte antwoord past in één woord: dat hangt ervan af. Een nepdiamant kan een zirkonia zijn, een moissaniet, een loodglas of een witte topaas. Dat zijn verschillende materialen, met verschillende namen en verschillend gedrag. Twee fouten circuleren overal over dit onderwerp, ook bij juweliers. De eerste plaatst de labgroeidiamant aan de kant van het nep, en dat klopt niet. De tweede verwart zirkoon en zirkonia, die niets met elkaar te maken hebben. Dit artikel corrigeert allebei en geeft de werkelijke hardheden.

Imitatie, labgroeidiamant, gedolven diamant: drie families

Voordat je iets een naam geeft, moet je drie aparte vakjes neerzetten. De meeste Franse pagina's zetten er maar twee neer, en dat is de bron van alle verwarring.

Vakje 1, de imitatie. Een ander materiaal dan diamant, gekozen omdat het erop lijkt. Andere chemische samenstelling. Andere hardheid. Ander optisch gedrag. Zirkonia, moissaniet, glas en strass horen in dit vakje. Dat zijn de echte nepdiamanten.

Vakje 2, de labgroeidiamant. Gekristalliseerde koolstof, door de mens gemaakt in plaats van uit de grond gehaald. Dezelfde chemische samenstelling. Dezelfde kristalstructuur. Dezelfde hardheid 10. Dezelfde brekingsindex. Het is geen imitatie, het is een diamant die anders is verkregen.

Vakje 3, de gedolven diamant. Dezelfde gekristalliseerde koolstof, heel lang geleden onder de grond gevormd.

Wikipedia en een groot deel van de Franse zoekresultaten mengen vakje 1 en 2 onder het woord "synthetisch". Taalkundig is dat begrijpelijk en gemmologisch is het onjuist. Een imitatie lijkt op een diamant. Een labgroeidiamant is een diamant. Het verschil zit in het vormingsproces, niet in de aard van het materiaal.

Wij verkopen labgroeidiamanten, dus wij zijn niet neutraal. Controleer het elders. Je vindt hetzelfde onderscheid bij alle gemmologische laboratoria. Een labgroeidiamant heet op een factuur "synthetische diamant". Een zirkonia heet "zirkonia" en heeft nooit recht op het woord diamant.

Zirkonia, ook zirkoniumoxide genoemd

Dat is het meest voorkomende antwoord op de vraag "hoe heet een nepdiamant". Zirkonia is een gestabiliseerd zirkoniumoxide, sinds de jaren zeventig in een laboratorium gemaakt.

Zijn kenmerken verraden hem. Zijn hardheid is 8 tot 8,5 op de schaal van Mohs, tegenover 10 voor diamant. Zijn brekingsindex ligt rond 2,15, tegenover 2,42 voor diamant. Zijn dichtheid ligt veel hoger: bij gelijke maat weegt een zirkonia ongeveer 1,7 keer het gewicht van een diamant.

Met het blote oog is een nieuwe zirkonia heel overtuigend. Hij is soms zelfs te perfect: de natuurlijke insluitsels ontbreken. Zijn vuur is iets kleuriger en meer verspreid dan dat van een diamant.

Je vindt hem massaal als diamantimitatie op 925 zilver. Het is een eerlijk materiaal zolang het correct wordt benoemd. Het probleem is nooit de zirkonia, het is de verkoper die "diamant" op het etiket schrijft.

Zirkoon of zirkonia: de meest verspreide fout

Hier zit het punt waar bijna alle Franse pagina's de mist in gaan, ook goed scorende sieradensites.

Zirkoon is een natuurlijk mineraal. Het is een zirkoniumsilicaat, uit de grond gehaald, al miljarden jaren aanwezig in gesteente. De hardheid ligt tussen 6 en 7,5 naargelang de variëteit. Het bestaat kleurloos, maar ook blauw, bruin en geel. Het is een volwaardige edelsteen, met een mooie dispersie.

Zirkonia, of kubisch zirkonia, of zirkoniumoxide, is een synthetisch materiaal. In de natuur komt het vrijwel niet voor. Het wordt gemaakt om diamant na te bootsen. De hardheid is 8 tot 8,5.

Twee woorden die op elkaar lijken, twee materialen zonder verband. Het ene is een natuurlijk silicaat, het andere een kunstmatig oxide. "Zirkoon" schrijven als je het over een imitatiesteen hebt is een fout, ook al maakt iedereen die. En zirkoon een hardheid van 8 toeschrijven, zoals je vaak leest, haalt de twee door elkaar.

Onthoud het ezelsbruggetje: zirkoon op oon, natuurlijk mineraal. Zirkonia op onia, synthetische imitatie.

Moissaniet, de meest overtuigende imitatie

Moissaniet is een siliciumcarbide. Het natuurlijke mineraal bestaat, ontdekt in een meteoriet, maar het is oneindig zeldzaam. De moissaniet uit de handel wordt in een laboratorium gemaakt.

Het is de vervanger die het moeilijkst van een diamant te onderscheiden is. De hardheid bereikt 9,25 op de schaal van Mohs, net achter diamant. Hij verdraagt dagelijks dragen heel goed, veel beter dan een zirkonia.

Zijn zwakke punt is zijn overdaad. Zijn brekingsindex ligt hoger dan die van diamant, rond 2,65, en zijn dispersie is meer dan twee keer zo groot. Resultaat: moissaniet kaatst zeer uitgesproken regenboogflitsen terug, die vakmensen soms een "disco" vuur noemen. Op een grote steen is het effect duidelijk.

Moissaniet is ook dubbelbrekend, wat diamant niet is. Onder de loep vanuit een bepaalde hoek gezien, kun je een verdubbeling van de ribben van de paviljoenfacetten waarnemen.

Is het een nepdiamant? Ja, strikt genomen: het is geen koolstof, het is een ander materiaal dat op diamant lijkt. Maar het is een op zichzelf interessante edelsteen, op voorwaarde dat hij onder zijn eigen naam wordt verkocht.

Glas, strass en loodkristal

Het onderste segment van de imitaties verdient een paar regels, want de woorden zijn daar vaag.

Gewoon glas heeft een hardheid van 5 tot 6. Het krast meteen en zijn glans is slap.

Strass is een geslepen loodglas, vaak voorzien van een weerkaatsend laagje op de achterkant. Lood toevoegen verhoogt de brekingsindex en dus de glans. De hardheid blijft laag, rond 6.

Het "kristal" uit de handel is geen kristal in de mineralogische zin. Het is een loodglas. De term is een industrieel gebruik, geen categorie van edelsteen.

Deze materialen herken je snel. Ze worden lauw bij aanraking en hun ribben worden na een paar maanden dragen bot.

Witte topaas en witte saffier, de natuurlijke nepdiamanten

Men vergeet vaak dat sommige imitaties volkomen respectabele natuurlijke stenen zijn, gewoon gebruikt in plaats van diamant.

Witte topaas laat een hardheid van 8 zien. Hij is kleurloos en doorzichtig. Zijn tekortkoming is optisch: zijn brekingsindex is laag, rond 1,62. Het ontbreekt hem aan schittering en naast een diamant oogt hij glazig.

Witte saffier haalt hardheid 9. Hij houdt het dus heel goed uit in het dagelijks gebruik. Maar zijn dispersie is laag, wat weinig vuur betekent. Hij geeft een witte, ingetogen glans, zonder de gekleurde flitsen van diamant. Veel klanten vinden hem licht melkachtig.

Kleurloze zirkoon heeft op zijn beurt een mooie dispersie, dicht bij die van diamant. Zijn zwakte is de hardheid, tussen 6 en 7,5, en een neiging tot afschilferen van de ribben.

Wat er van een imitatie wordt na drie jaar

De hardheidstabel zegt niets zolang je hem niet vertaalt naar draagjaren. Laten we dat doen.

Een zirkonia die dagelijks als ring wordt gedragen verliest zijn polijsting in één tot twee jaar. De ribben van de facetten worden als eerste rond, want zij vangen alle wrijving op. De tafel krijgt microkrasjes. De steen wordt melkachtig en zijn vuur dooft geleidelijk. Dat is omkeerbaar door opnieuw te polijsten, maar opnieuw polijsten kost vaak meer dan de steen.

Een glas of een strass gaat sneller. Reken op een paar maanden voordat er een matte waas verschijnt.

Een moissaniet houdt het heel goed uit. Met 9,25 weerstaat hij het dagelijks gebruik. Hij blijft herkenbaar aan zijn overdaad aan vuur, die niet afneemt.

Een diamant, uit het lab of gedolven, krast niet bij normaal gebruik. Alleen een andere diamant kan hem krassen. Dat is de hele betekenis van hardheid 10. Onbreekbaar maakt het hem niet: een harde klap op een hoek kan er een schilfer af slaan. Onze onderhoudsgids zet de juiste handelingen op een rij.

Een etiket en een factuur in Frankrijk lezen

Het meest concrete punt van dit artikel, en het punt dat de zoekresultaten niet bieden.

In Frankrijk regelt de handel in edelstenen de benamingen. Het woord "diamant" alleen is voorbehouden aan de gedolven diamant. Een in een laboratorium gemaakte steen moet worden aangeduid met een expliciete term, van het type "synthetische diamant" of "labgroeidiamant". Een imitatie moet haar eigen naam dragen, zirkonia of moissaniet, zonder ooit het woord diamant te lenen.

Drie nuttige reflexen voor je koopt.

Eerste reflex: zoek de exacte naam van het materiaal op de productpagina. Een site die alleen "witte steen" of "kristal" schrijft wil niet dat je het weet.

Tweede reflex: controleer of er een certificaat van een onafhankelijk laboratorium is. Bij Lauredi zijn de stenen IGI gecertificeerd. Een certificaat draagt een nummer dat je online kunt controleren.

Derde reflex: eis dat de factuur de benaming overneemt. De factuur is het document dat telt bij een geschil of voor je verzekering. We werken deze punten uit in ons artikel over online sieraden kopen.

Wat je moet onthouden

Een nepdiamant draagt een precieze naam, en die naam hangt af van het materiaal. Zirkonia, hardheid 8 tot 8,5. Moissaniet, 9,25. Glas en strass, 5 tot 6. Witte topaas, 8. Witte saffier, 9. Geen van hen is koolstof.

De labgroeidiamant daarentegen is gekristalliseerde koolstof, in hardheid 10. Hem bij het nep indelen is een categoriefout. Hij heet op een factuur "synthetische diamant", en dat is precies wat de regelgeving zegt.

En schrijf niet langer zirkoon als je een zirkonia bedoelt. Het ene is een natuurlijk mineraal, het andere een gefabriceerde imitatie. Je weet meteen wie tegenover je zijn vak beheerst. Om verder te gaan, lees ons vergelijk echte versus nepdiamanten.

Hierna te lezen. Een labgroeidiamant is geen imitatie: ons artikel labgroeidiamant herkennen legt uit waarom en hoe je dat controleert. Voor de namen van de echte kleurstenen, zie de naam van de kleurstenen. En om de budgetten te vergelijken, ons overzicht van de prijs van een gekleurde diamant zet de cijfers naast elkaar.

FAQ

Hoe heet een nepdiamant?

Meestal een zirkonia, ook zirkoniumoxide genoemd. De andere gangbare imitaties zijn moissaniet, het loodglas dat strass heet, witte topaas en witte saffier. Elk draagt een eigen naam en geen enkele mag onder het woord diamant worden verkocht.

Is de labgroeidiamant een nepdiamant?

Nee. Het is gekristalliseerde koolstof, met dezelfde structuur, dezelfde hardheid 10 en dezelfde optische eigenschappen als een gedolven diamant. Alleen de wijze van vorming verschilt. Op een Franse factuur wordt hij aangeduid als "synthetische diamant".

Wat is het verschil tussen zirkoon en zirkonia?

Zirkoon is een natuurlijk mineraal, een zirkoniumsilicaat, met hardheid 6 tot 7,5. Zirkonia, of kubisch zirkonia, is een zirkoniumoxide dat in een laboratorium wordt gemaakt om diamant na te bootsen, met hardheid 8 tot 8,5. De twee woorden lijken op elkaar, de materialen hebben geen enkel verband.

Is moissaniet een nepdiamant?

Ja, in die zin dat het geen diamant is maar siliciumcarbide. Het is wel een stevige steen, met hardheid 9,25, geschikt om dagelijks te dragen. Je herkent hem aan zijn zeer gekleurde vuur, duidelijk sterker verspreid dan dat van een diamant.

Kun je met de wasemtest een nepdiamant herkennen?

Hij geeft een aanwijzing, geen bewijs. Een diamant laat de wasem heel snel verdwijnen dankzij zijn warmtegeleiding, een zirkonia houdt hem langer vast. Maar moissaniet gedraagt zich bij deze test als een diamant, en de luchtvochtigheid vertekent het resultaat.

Wat kost een nepdiamant per karaat?

Een zirkonia kost een paar euro per steen. Moissaniet ligt daar ver boven, vaak enkele honderden euro per karaat. Het prijsverschil tussen deze twee imitaties is veel groter dan de meeste kopers zich voorstellen.

Mag een verkoper "diamant" schrijven voor een zirkonia?

Nee. In Frankrijk zijn de benamingen van edelstenen gereglementeerd. Het woord diamant alleen is voorbehouden aan de gedolven diamant, een gekweekte steen moet expliciet worden gekwalificeerd, en een imitatie moet haar eigen naam dragen. Een productpagina die vaag blijft over de aard van de steen is een waarschuwingssignaal.

Fiona